بیان شبهه:

مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی در یکی از خطبه های خود چنین گفته است:

هیچ حکومتی نمی­تواند سرمایه­های ملی را جای دیگری هزینه کند. برای کشوری که مردم خودش دارو پیدا نمی­کنند و نیازمند است، آیا درست است که این همه هزینه برای یک مراسم مذهبی شود؟ هزاران میلیارد برای یک مراسم مذهبی از بیت المال مردم محتاج هزینه می­شود. عقل هم چیز خوبی است، شما اول جیب ایرانی­ها را پر پول کنید… مردم برای سیر کردن شکم خودشان گرفتارند…

پاسخ شبهه:

اولاً: این ادعا که دولت دارد برای اربعین از بیت المال هزینه میکند صرفا یک ادعا می‌باشد، چرا که در برنامه های دولت و بودجه های مصوب برای این امر هزینه ای در نظر گرفته نمی شود، بلکه تمام هزینه هایی که برای این مناسبت صورت می‌گیرد به صورت مردمی می باشد، حتی ستاد  اربعین هم که توسط دولت اداره میشود  طبق گفته  مسئولان آن توسط مردم تامین مالی میگردد. بدینگونه زائر از مبدأ که حرکت می­کند، هزینه کرایه خود در ایران و در عراق را (حتی بیشتر از زمان معمول و عرف) پرداخت می کند. هزینه خوراک و اسکان در عراق نیز که به عهده میزبانان و موکب های عراقی ( و بعضا موکب های داوطلبان ایرانی) است. پس صحبت از کدام هزینه دولتی و بیت المال در میان است؟

ثانیاً: اگر منظور از خرج کردن از بیت المال برای اربعین را، تامین وسایل حمل و نقل برای مسافران در مرزها، احداث مکان­هایی برای اسکان، جاده سازی، همکاری پلیس راه و از این قبیل کارها را مد نظر قرار دهیم، باید گفت که این موارد از وظایف عمومی هر دولتی می­باشد که برای مردم کشورش کارهایی از این قبیل را انجام بدهد و موارد سفر را برای مردم سهل کند  و این موضوع مختص به این مناسبت نیست، همانطور که  دولت همین کارها را  در سفر های نوروزی و  تابستانی نیز انجام می­دهد.

ثالثاً: حال اگر فرض کنیم که دولت برای مراسم اربعین هم هزینه کند، باز هم در کار او ایرادی نیست، چرا که حکومت ها بر اساس نیاز های جامعه و سلایق مختلف مردم جامعه، هزینه های گوناگونی را انجام می دهند که شاید مورد قبول همه آحاد مردم هم نباشد؛ مانند برگزاری کنسرت ها، جُنگ های شادی، مسابقات ورزشی و… پس طبیعتاً با توجه به علاقه مندی کثیری از مردم کشور برای زیارت اباعبدالله الحسین(علیه السلام) و حضور در این مراسم،  این خدمتگذاری از دولت طبیعی بوده و به مانند خدمت رسانی های او برای سلایق گوناگون است.

رابعاً: همچنین  اگر موضوع را از نگاه دینی و نه صرفاً اجتماعی مورد بررسی قرار دهیم میبینیم که  شرع مقدس این اجازه را به حاکم اسلام  داده است که با اختیار خود از بیت المال مسلمین در بعضی از امور ماننده حج و زیارت پیامبر(صلی الله علیه و آله وسلم) و … از بیت المال استفاده کرده و مبلغی را به آنها پرداخت  بکند و  به نوعی وظیفه حاکم است که برای این امور از بیت المال هزینه بکند:

• عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: لَوْ عَطَّلَ النَّاسُ الْحَجَّ لَوَجَبَ عَلَى الْإِمَامِ أَنْ يُجْبِرَهُمْ عَلَى الْحَجِّ إِنْ شَاءُوا وَ إِنْ أَبَوْا فَإِنَّ هَذَا الْبَيْتَ إِنَّمَا وُضِعَ لِلْحَجِ‌.^[1]
• عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ‌ لَوْ أَنَّ النَّاسَ تَرَكُوا الْحَجَّ لَكَانَ عَلَى الْوَالِي أَنْ يُجْبِرَهُمْ عَلَى ذَلِكَ وَ عَلَى الْمُقَامِ عِنْدَهُ وَ لَوْ تَرَكُوا زِيَارَةَ النَّبِيِّ ص لَكَانَ عَلَى الْوَالِي أَنْ يُجْبِرَهُمْ عَلَى ذَلِكَ وَ عَلَى الْمُقَامِ عِنْدَهُ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ مَالٌ أَنْفَقَ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْتِ مَالِ الْمُسْلِمِينَ‌. ^[2]

—————————————————————————————————

[1]– الکافی، شیخ کلینی،ناشر: الاسلامیه ،ج 4 ،ص 272

[2] -من لا یحضر الفقیه، شیخ صدوق ،ج 2 ،ص 420