زیارت دلی از راه دور کفایت می کند!
مگر نمی گویید که دل از راه دور هم که با امام گره بخورد، زیارت کرده است؛ پس چه نیازی به تحمل هزینه و سختی و طی مسیر و ...
پاسخ شبهه:
آنچه باید در پاسخ این شبهه مورد دقت قرار گیرد، بحث لطیفی است که متاسفانه مورد غفلت قرار میگیرد.
روایاتی که دارای مطالبی همچون «نیت زیارت امام ولو از بعید» و همچنین روایاتی که بیانگر این مطلب است که «فرد راضی به عمل قوم، از آنان است» ؛ از نیت و رضایتی صحبت می کند که آخرین مرحله عمل جوانحی و قلبی است. یعنی اگر استطاعت جوانحی و جوارحی در فرد باشد، این رضایت قلبی و نیت قطعی منجر خواهد شد به صدور آن عمل. پس در واقع در این روایات، شخصی که نیت را در قلب خود گذرانده، هیچ فاصله ای با انجام آن عمل نخواهد داشت جز عدم استطاعت.
بله، اگر شخص دارای چنین نیت راسخی باشد که اگر موانع استطاعت بر انجام عمل از او رفع شود، او آن عمل را قطعا انجام خواهد داد، در این صورت کسی که نیت زیارت را از دور هم در دل بگذراند، با آنکه زیارت را از نزدیک انجام داده تفاوتی نخواهند داشت و در کنار هم خواهند بود.
اما اگر کسی بخواهد با نیتی که منجر به عمل نخواهد شد (صرف تمایل قلبی و ابراز علاقه به کاری) شریک در عمل کسی بشود که آن را انجام داده، در این صورت نظام بندگی و عبادات مختل خواهد شد و اعمالی که خود شرع طالب آن است بطلان خواهد یافت. از این روست که مثلا کسی که فقط ابراز علاقه کند که نماز بخواند با آن کسی که نماز را برپا داشته متفاوتند و آنچه را که برای برپادارنده نماز خواهند نوشت برای آن مدعی نوشته نخواهد شد.
پس فرض شبهه یعنی انجام زیارت با توجه قلبی، ولو از بعید؛ صحیح است، ولی در جائیکه نتوان موانع این بُعد و دوری ظاهری را برطرف نمود. بقول شاعر
گرچه دوریم، بیاد تو سخن میگوییم / بُعد منزل نبود در سفر روحانی
اما در جائیکه میتوان موانع استطاعت را برطرف کرد، فرد دیگر نمیتواند به این ادعا دلخوش باشد، بلکه باید آن عمل را خود در نامه عملش ثبت نماید.