پاسخ شبهه:

اولاً: بحث زیارت قبور عزیزان از دیرباز در اعتقادات مسلمانان و شیعیان ثابت شده است، حال آن زیارت می تواند زیارت قبر عزیزی از خانواده یا دوست و آشنا و یا حجت خدا یا مومنی دیگر باشد. پس ابتدا یادآور شویم زیارت قبور ساخته دست شیعیان نیست آنچنان که در کتب عامه هم به وفور از این دست روایات پیدا می شود.

• عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ: زَارَ النَّبِيُّ(صلی الله علیه وآله وسلم) قَبْرَ أُمِّهِ، فَبَكَى وَأَبْكَى مَنْ حَوْلَهُ.^[1] ابوهریره گوید پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) به زیارت قبر مادرش رفته در آنجا گریست و همراهان خود را نیز گریاند.

• عن رَبِیعَةَ بن أبی عبد الرحمن عن رَبِیعَةَ یَعْنِی بن الْهُدَیْرِ قال ما سمعت طَلْحَةَ بن عُبَیْدِ اللَّهِ یحدث عن رسول اللَّهِ (صلی الله علیه وآله وسلم) حَدِیثًا قَطُّ غیر حَدِیثٍ وَاحِدٍ. قال قلت وما هو قال خَرَجْنَا مع رسول اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) ؛ یُرِیدُ قُبُورَ الشُّهَدَاءِ حتى إذا أَشْرَفْنَا على حَرَّةِ وَاقِمٍ فلما تَدَلَّیْنَا منها وإذا قُبُورٌ بِمَحْنِیَّةٍ قال قُلْنَا یا رَسُولَ اللَّهِ أَقُبُورُ إِخْوَانِنَا هذه قال قُبُورُ أَصْحَابِنَا فلما جِئْنَا قُبُورَ الشُّهَدَاءِ قال هذه قُبُورُ إِخْوَانِنا^[2] ربیعه ـ یعنى ابن هدیر ـ و او از طلحة ابن عبیداللّه، روایت مى كند: وقتى پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) تصمیم به زیارت قبور شهداى احد گرفتند با ایشان به راه افتادیم و از سنگلاخهاى اطراف مدینه گذشتیم. قبرهایى در دوردست دیدیم و از پیامبر6پرسیدیم، یا رسول اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) ! آیا اینها قبرهاى برادران ماست؟ حضرت فرمود: قبر اصحاب ماست. وقتى كه به قبور شهداى احد رسیدیم، حضرت فرمودند، اینها قبور برادران ماست.

• كَانَ رَسُولُ اللهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) يُعَلِّمُهُمْ إِذَا خَرَجُوا إِلَى الْمَقَابِرِ، فَكَانَ قَائِلُهُمْ يَقُولُ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الدِّيَارِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ، وَإِنَّا، إِنْ شَاءَ اللهُ لَلَاحِقُونَ، أَسْأَلُ اللهَ لَنَا وَلَكُمُ الْعَافِيَةَ.^[3] رسول خدا به مسلمانان آموزش می داد که هنگامی که بسوی قبرستان ها می روند بگویند السلام بر شما ای اهل دیار رفتگان از مومنین و مسلمین،…

• قَالَ: تُوُفِّيَ عَبْدُالرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ بِالْحُبْشِىِّ عَلَى بَرِيدٍ مِنْ مَكَّةَ، فَلَمَّا حَجَّتْ عَائِشَةُ أَتَتْ قَبْرَهُ فَبَكَتْ…^[4] برادر عایشه، عبدالرحمن وفات کرده بود و او در هنگام حج بر سر مزارش آمد و گریست…

• أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ النَّبِيِّ(صلی الله علیه وآله وسلم) ، كَانَتْ «تَزُورُ قَبْرَ عَمِّهَا حَمْزَةَ كُلَّ جُمُعَةٍ فَتُصَلِّي وَتَبْكِي عِنْدَهُ»^[5] فاطمه دختر پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) ، همواره جمعه ها قبر عمویش حمزه را زیارت می کرد و در آنجا نماز می گذارد و می گریست.

ثانیاً: باید به شبهه کننده متذکر شد، قبر شریف چهار امام، یعنی امام حسن مجتبی(علیه السلام)، امام سجاد(علیه السلام)، امام باقر(علیه السلام) و امام صادق(علیه السلام) در قبرستان بقیع و در مدینه واقع است و بعد از شهادت امام مجتبی(علیه السلام)، سیدالشهدا(علیه السلام) تا امام رضا(علیه السلام)(قبل از سفر به مرو) در مدینه زندگی می کردند، یعنی در فاصله ای کوتاه از محل زندگی تا قبرستان بقیع، حال شبهه کننده چگونه می خواهد اثبات کند که امامان ساکن مدینه هیچ گاه به زیارت ائمه قبلی خود در قبرستان مدینه نرفته اند، چون قائدتاً سفری طولانی صورت نگرفته که لازمه آن ثبت در تاریخ باشد.

ثالثاً: اگر بیشتر در تاریخ و شرایط زندگی امامان شیعه دقت کنیم می بینیم از یک زمانی به بعد، امامان تحت شرایط نظارتی شدید بوده، مانند امام موسی کاظم(علیه السلام) که سال هایی از عمر شریف خود را در قعر زندان به سر بردند یا امام هادی(علیه السلام) و حضرت عسکری(علیه السلام) در سامرا در محاصره نظامی بوده اند، تا آنجا که در ظاهر امر، امام حسن عسکری(علیه السلام) به سفر حج که یک واجب شرعی و در بین تمام مسلمانان عمومیت دارد نمی توانند بروند، بعد چگونه شبهه کننده انتظار زیارت رفتن کربلا و نجف را در دوران بعضی از ائمه دارد!؟ با این وجود امام هادی(علیه السلام) با توجه به اینکه خود امکان زیارت رفتن نداشتند، ولی از جانب خود نائب به سوی کربلا می فرستند، که این اهمیت زیارت را در نزد ائمه: می رساند^[6].

رابعاً: با تمام موانعی که ذکر شد، اما بازهم می بینیم در صورت مناسب بودن شرایط، ائمه به زیارت نجف و کربلا هم رفته اند:

• عَنْ اَبِی حَمْزَةَ قَالَ: اِنَّ اَوَّلَ مَا عَرَفْتُ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ(علیه السلام) اَنِّی رَاَیْتُ رَجُلًا دَخَلَ مِنْ بَابِ الْفِیلِ فَصَلَّی اَرْبَعَ رَکَعَاتٍ‌فَتَبِعْتُهُ حَتَّی اَتَی بِئْرَ الزَّکَاةِ وَ هِیَ عِنْدَ دَارِ صَالِحِ بْنِ عَلِیٍّ وَ اِذَا بِنَاقَتَیْنِ مَعْقُولَتَیْنِ وَ مَعَهُمَا غُلَامٌ اَسْوَدُ فَقُلْتُ لَهُ مَنْ هَذَا فَقَالَ هَذَا عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ(علیه السلام) فَدَنَوْتُ اِلَیْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَیْهِ وَ قُلْتُ لَهُ مَا اَقْدَمَکَ بِلَاداً قُتِلَ فِیهَا اَبُوکَ وَ جَدُّکَ؟ فَقَالَ زُرْتُ‌ اَبِی‌ وَ صَلَّیْتُ فِی هَذَا الْمَسْجِدِ ثُمَّ قَالَ هَا هُوَ ذَا وَجْهِی.^[7] ابوحمزه گوید: نخستین باری که من علی بن الحسین(علیه السلام) را شناختم روزی بود که دیدم مردی از باب الفیل (یکی از درب‌های مسجد کوفه) وارد شد و چهار رکعت نماز خواند، من به دنبال آن مرد رفتم تا به بئر الزکاه که نزدیک خانه صالح بن علی بود رسید در آنجا دو شتر زانو بسته دیدم و غلام سیاهی با آنها بود، از آن غلام پرسیدم: این مرد کیست؟ گفت: علی بن الحسین(علیه السلام) است، پس من بدان حضرت نزدیک شده بر او سلام کردم و به او عرض کردم: چه سبب شد که به این بلاد بیائی؟ بلادی که پدر و جدت را در آن کشتند؟ فرمود: به زیارت پدرم آمدم و در این مسجد هم نمازخواندم و هم اکنون رو به سوی مدینه دارم.

• عن صفوان الجمّال قال: لما وافيت مع جعفر الصادق(علیه السلام) الكوفة يريد أبا جعفر المنصور قال لي: يا صَفْوانُ أنِخ الراحِلَةَ، فهذا قَبْرُ جَدِّي أميرِالمؤمنين(علیه السلام) فأنختُها ثمّ نزل فاغتسل وغيّر ثوبه وتحفّى وقال لي:…^[8] صفوان جمال‏روایت کرده است! چون با حضرت صادق(علیه السلام) وارد کوفه شدیم آنگاه‏که آن حضرت نزد منصور دوانیقى مى‏رفتند، فرمود که اى صفوان شتررا بخوابان که این نزدیک قبر جدم امیرالمؤمنین(علیه السلام) است. پس فرودآمدند و غسل کردند و جامه را تغییر دادند و پاها را برهنه‏کردند و فرمودند: تو نیز چنین کن….

• …فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ بِاَبِی وَ اُمِّی هَذَا الْقَبْرُ الَّذِی اَقْبَلْتَ مِنْهُ قَبْرُ الْحُسَیْنِ(علیه السلام) قَالَ: اِی وَ اللَّهِیَا شَیْخُ حَقّاً وَ لَوْ اَنَّهُ عِنْدَنَا لَحَجَجْنَا اِلَیْهِ قُلْتُ: فَهَذَا الَّذِی عِنْدَنَا فِی الظَّهْرِ اَ هُوَ قَبْرُ اَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ(علیه السلام) قَالَ: اِی وَ اللَّهِ یَا شَیْخُ حَقّاً وَ لَوْ اَنَّهُ عِنْدَنَا لَحَجَجْنَا اِلَیْهِ ثُمَّ رَکِبَ رَاحِلَتَهُ وَ مَضی.^[9] …گفتم: فدای تو شوم من و پدرم و مادرم! این قبری که از طرف آن تشریف می‌آورید، قبر حضرت امام حسین(علیه السلام) است؟ فرمود: بلی و اللَّه‌ ای شیخ! اگر این قبر در مدینه می‌بود چنان‌که به حج می‌رویم به این زیارت می‌رفتیم. گفتم: این قبری که در پشت کوفه است، قبر حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) است؟ فرمود که بلی و اللَّه‌ ای شیخ! و اگر این قبر در حوالی مدینه می‌بود همانطور که به حج اهتمام می‌کردیم در زیارت آن حضرت می‌کردیم. بعد از آن سوار شدند و روانه شدند.

خامساً: در روایات گوناگون از ائمه می بینیم که شیعیان را تشویق به زیارت قبور دیگر امامان می کردند:

• عَنْ اَبِی جَعْفَرٍ(علیه السلام) قَالَ: مُرُوا شِیعَتَنَا بِزِیَارَةِ قَبْرِ الْحُسَیْنِ(علیه السلام) فَاِنَّ اِتْیَانَهُ یَزِیدُ فِی الرِّزْقِ وَ یَمُدُّ فِی الْعُمُرِ وَ یَدْفَعُ مَدَافِعَ السَّوْءِ وَ اِتْیَانَهُ مُفْتَرَضٌ عَلَی کُلِّ مُؤْمِنٍ یُقِرُّ لِلْحُسَیْنِ بِالْاِمَامَةِ مِنَ اللَّهِ.^[10] حضرت محمد باقر(علیه السلام) فرمودند: امر کنید شیعیان ما را به زیارت قبر حضرت حسین بن علی(علیه السلام) چه آنکه زیارت آن حضرت رزق و روزی را زیاد و عمر را طولانی کرده و اموری که بدی و شر را جلب می‌کنند دفع می‌نماید. و زیارت آن حضرت بر هر مؤمنی که اقرار به امامت حضرتش از طرف حق تعالی دارد واجب و لازم است.

• عَنْ اَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: لَوْ اَنَّ اَحَدَکُمْ حَجَ‌ دَهْرَهُ‌ ثُمَّ لَمْ یَزُرِ الْحُسَیْنَ بْنَ عَلِیٍّ(علیه السلام) لَکَانَ تَارِکاً حَقّاً مِنْ حُقُوقِ اللَّهِ وَ حُقُوقِ رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) لِاَنَّ حَقَّ الْحُسَیْنِ(علیه السلام) فَرِیضَةٌ مِنَ اللَّهِ وَاجِبَةٌ عَلَی کُلِّ مُسْلِم.^[11] حضرت امام صادق(علیه السلام) فرمودند: اگر یکی از شما طول عمرش را به حجّ رفته ولی به زیارت حسین بن علی(علیه السلام) نرود حتما حقّی از حقوق خدا و حقوق رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم)را ترک کرده زیرا حق حسین(علیه السلام) فرضیه و تکلیفی است از جانب خداوند که بر هر مسلمانی واجب می‌باشد.

• قَالَ لِیَ الرِّضَا(علیه السلام) مَنْ زَارَ قَبْرَ اَبِی‌ بِبَغْدَادَ کَانَ کَمَنْ زَارَ رَسُولَ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) وَ اَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) اِلَّا اَنَّ لِرَسُولِ اللَّهِ6وَ اَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ فَضْلَهُمَا قَالَ ثُمَّ قَالَ لِی مَنْ زَارَ قَبْرَ اَبِی عَبْدِ اللَّهِ بِشَطِّ الْفُرَاتِ کَانَ کَمَنْ زَارَ اللَّهَ فَوْقَ کُرْسِیِّهِ(فِی عَرْشِهِ‌).^[12] حضرت رضا(علیه السلام) فرمودند: کسی که قبر پدرم را در بغداد زیارت کند، مانند کسی است که رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و امیرالمؤمنین(علیه السلام) را زیارت نموده منتهی زیارت رسول خدا و امیرالمؤمنین(علیه السلام) فضیلت و برتری دارد سپس فرمودند: کسی که قبر حضرت ابی‌عبداللَّه الحسین(علیه السلام)را در کنار فرات زیارت کند مانند کسی است که خدا را بالای کرسی‌اش زیارت نموده است.

سادساً: بسیاری از زیارات و ادعیه در حرم های ائمه از خود معصومین: روایت شده است، مانند، زیارت امین الله^[13]، زیارت اربعین سیدالشهدا(علیه السلام)^[14]، زیارت جامعه کبیره^[15] و …، که این موضوع بیانگر اهمیت زیارت نزد اهل بیت: است که به شیعیان خود آموزش می دهند که وقتی به زیارت معصومین: مشرف شدند چگونه آنها را مورد خطاب قرار دهند.

—————————————————————————————————

[1] – صحیح مسلم،مسلم نیشابوری ، المحقق: محمد فؤاد عبد الباقي،الناشر: دار إحياء التراث العربي ، بيروت ، عدد الأجزاء: 4، ج2 ، کتاب الجنائز ، باب 36 ، ص671، ح976.

[2] – مسند احمد، احمد بن حنبل، محقق: شعيب الأرنؤوط و آخرون، إشراف: د عبدالله بن عبدالمحسن التركي، ناشر: مؤسسة الرسالة، الطبعة: الأولى، 1421 هـ، عددالاجزاء:45، ج3،ص10،ح1387.

سنن ابی­داوود، ابی­داوود سجستانی، محقق: محمد محيي­الدين عبدالحميد، ناشر: المكتبة العصرية، صيدا بيروت، عدد الأجزاء: 4، ج 2، ص 218، ح2043.

آلبانی نیز این حدیث را در کتاب صحیح سنن ابی­داوود آورده است:

صحیح و ضعیف سنن ابی داوود، آلبانی، مصدر الكتاب: برنامج منظومة التحقيقات الحديثية – المجاني – من إنتاج مركز نور الإسلام لأبحاث القرآن والسنة بالإسكندرية ،قام بإعادة فهرسته وتنسيقه:أحمد عبد الله عضو في ملتقى أهل الحديث،ج1،ص571.

[3] – صحیح مسلم، مسلم نیشابوری، المحقق: محمد فؤاد عبد الباقي، الناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت، عدد الأجزاء:، ج2، ص671.

[4] – مستدرک علی الصحیحین، حاکم نیشابوری، تحقيق: مصطفى عبد القادر عطا، الناشر: دار الكتب العلمية – بيروت، الطبعة: الأولى، 1411 – 1990، عدد الأجزاء: 4، ج3، ص541.

[5] – مستدرک علی الصحیحین، حاکم نیشابوری، تحقيق: مصطفى عبد القادر عطا، الناشر: دار الكتب العلمية – بيروت، الطبعة: الأولى، 1411 – 1990، عدد الأجزاء: 4، ج1، ص533.

[6] – حَدَّثَنِی اَبُو هَاشِمٍ الْجَعْفَرِیُّ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَی اَبِی الْحَسَنِ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ7وَ هُوَ مَحْمُومٌ عَلِیلٌ فَقَالَ لِی یَا اَبَا هَاشِمٍ ابْعَثْ رَجُلًا مِنْ مَوَالِینَا اِلَی الْحَائِرِ یَدْعُو اللَّهَ لِی فَخَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهِ فَاسْتَقْبَلَنِی عَلِیُّ بْنُ بِلَالٍ فَاَعْلَمْتُهُ مَا قَالَ لِی وَ سَاَلْتُهُ اَنْ یَکُونَ الرَّجُلَ الَّذِی یَخْرُجُ فَقَالَ السَّمْعَ وَ الطَّاعَةَ وَ لَکِنَّنِی اَقُولُ- اِنَّهُ اَفْضَلُ مِنَ الْحَائِرِ اِذْ کَانَ بِمَنْزِلَةِ مَنْ فِی الْحَائِرِ وَ دُعَاؤُهُ لِنَفْسِهِ اَفْضَلُ مِنْ دُعَائِی لَهُ بِالْحَائِرِ فَاَعْلَمْتُهُ7 مَا قَالَ فَقَالَ لِی قُلْ لَهُ کَانَ رَسُولُ اللَّه6 اَفْضَلَ مِنَ الْبَیْتِ وَ الْحَجَرِ وَ کَانَ یَطُوفُ بِالْبَیْتِ وَ یَسْتَلِمُ الْحَجَرَ وَ اِنَّ لِلَّهِ تَعَالَی بِقَاعاً یُحِبُّ اَنْ یُدْعَی فِیهَا فَیَسْتَجِیبَ لِمَنْ دَعَاهُ وَ الْحَائِرُ مِنْهَا.

ابو‌هاشم جعفری گفت: بر حضرت ابی‌الحسن علی بن محمّد7 وارد شدم در حال که حضرت تب‌دار و بیمار بودند به من فرمودند: ‌ای ابا‌هاشم شخصی از دوستان ما را به حائر بفرست تا برایم دعاء کند، از نزد آن حضرت بیرون آمدم در این هنگام با علی بن بلال مواجه شدم فرموده حضرت را برایش گفتم و از وی راجع به شخصی که حضرت فرموده‌اند درخواست کرده و جویا شدم. علی بن بلال گفت: شنیدم و اطاعت می‌کنم ولی می‌گویم: حضرت خودشان از حائر افضل و برتر هستند زیرا ایشان به منزله کسی است که در حائر می‌باشد (یعنی حضرت سیدالشهداء7) و دعای آن جناب برای خودشان افضل و برتر است از دعای من برای ایشان در حائر. من محضر امام7 مشرف شده و گفته علی بن بلال را خدمتش عرض کردم، حضرت به من فرمودند: به او بگو: رسول خدا از بیت و حجر الاسود افضل بودند ولی در عین حال دور بیت طواف می‌کرده و حجر را استلام می‌فرمودند، خداوند متعال بقاع و مواضعی دارد که می‌خواهد در آن جاها خوانده شود تا دعای، دعاکننده را مستجاب فرماید و حائر از جمله این مواضع می‌باشد.

کامل الزیارات، ابن قولویه، ناشر: دار المرتضوية، ج1، ص274.

[7] – کافی، شیخ کلینی، ناشر: دارالتب الاسلامیه، ج8، ص329.

[8] –  فرحة الغری، سید بن طاووس، تحقيق السيد تحسين آل بيب الموسوي مركز الغدير للدراسات الاسلامية ، ص121.

بحارالانوار، علامه مجلسی، موسس وفاه، ج100، ص279.

[9] – فرحة الغری، سید بن طاووس، تحقيق السيد تحسين آل بيب الموسوي مركز الغدير للدراسات الاسلامية ، ص89.

[10] – کامل الزیارات، ابن قولویه، ناشر: دار المرتضوية، ج1، ص151.

[11] – کامل الزیارات، ابن قولویه، ناشر: دار المرتضوية، ج1، ص122.

[12] – کامل الزیارات، ابن قولویه، ناشر: دار المرتضوية، ج1، ص148.

[13] – حَدَّثَنِي أَبُو عَلِيٍّ أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مَهْدِيٍّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَلِيُّ بْنُ صَدَقَةَ الرَّقِّيُّ قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي مُوسَى بْنُ جَعْفَرٍ ع عَنْ أَبِيهِ جَعْفَرٍ ع قَالَ: زَارَ زَيْنُ الْعَابِدِينَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ7قَبْرَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ7 وَ وَقَفَ عَلَى الْقَبْرِ فَبَكَى ثُمَّ قَالَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا أَمِيرَالْمُؤْمِنِينَ…

کامل الزیارات، ابن قولویه، ناشر: دار المرتضوية، ج1، ص39.

[14] – صَفْوَانَ بْنِ مِهْرَانَ الْجَمَّالِ قَالَ: قَالَ لِی مَوْلَایَ الصَّادِقُ 7فِی زِیَارَةِ الْاَرْبَعِینَ‌ تَزُورُ عِنْدَ ارْتِفَاعِ النَّهَارِ وَ تَقُولُ- السَّلَامُ عَلَی وَلِیِّ اللَّهِ….

تهذیب الاحکام، شیخ طوسی، ناشر: دار الكتب العلمية تهران، ج6، ص113.

[15] – رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْبَرْمَكِيُ‌ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ النَّخَعِيُّ قَالَ‌ قُلْتُ لِعَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى بْنِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ع عَلِّمْنِي يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ قَوْلًا أَقُولُهُ بَلِيغاً كَامِلًا إِذَا زُرْتُ وَاحِداً مِنْكُمْ فَقَالَ إِذَا صِرْتَ إِلَى الْبَابِ فَقِفْ وَ اشْهَدِ الشَّهَادَتَيْنِ وَ أَنْتَ عَلَى غُسْلٍ فَإِذَا دَخَلْتَ وَ رَأَيْتَ الْقَبْرَ فَقِفْ وَ قُلْ اللَّهُ أَكْبَرُ…

من لایحضر فقیه، شیخ صدوق، ناشر: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم‌ ، ج2، ص609.