پاسخ شبهه:

شبهه کننده برای رد کردن مطلبی تاریخی سعی دارد دلیل غیرقابل وقوع بودن آن را مطرح کند؛ غافل از آن که این مسئله خلاف عقل سلیم نیست که بتوان به وسیله آن شاهد تاریخی را زیر سوال برد. کما اینکه موارد عهد شکنی در طول تاریخ زیاد بوده است و اگر در تاریخ جستجو کنیم نمونه های زیادی از پیمان شکنی ها را می توانیم لیست کنیم که در صدر آن ها قوم یهود جای می­گیرند. حال تنها با مراجعه به قرآن تعدادی از آیات را ذکر می­کنیم تا بدانیم در امم گذشته نیز موضوع پشت پا زدن به تعالیم انبیاء الهی اتفاق افتاده است.

– درسوره بقره نسبت پیمان شکنی و پشت سر انداختن پیمان­های الهی در برابر رسولان خداوند از طرف بنی اسرائیل مورد تاکید قرار گرفته است:

• ﴿اوَکلما عاهَدوا عهداً نبذهُ فریقٌ منهُم بل اکثرهم لایؤمنون* وَلَمَّا جَاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيقٌ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ كِتَابَ اللَّهِ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ كَأَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُونَ﴾ (بقره/100 و 101)
  و مگر نه اين بود كه [يهود] هر گاه پيمانى بستند، گروهى از ايشان آن را دور افكندند؟ بلكه [حقيقت اين است كه‌] بيشترشان ايمان نمى‌آورند. و چون پیغمبری از جانب خدا بر آنان آمد که به راستی کتب آسمانی آن­ها گواهی می‌داد، گروهی از اهل کتاب، کتاب خدا را پشت سر انداختند (و به حکم آن کتاب که امر به ایمان آوردن به قرآن می‌کرد رفتار نکردند) گویی از آن کتاب هیچ نمی‌دانند.

در این آیات ضمن اشاره به عدم ایمان راسخ اکثریت بنی اسرائیل در برابر پیمان­های الهی و نبذ عهد همه آ­ن­ها، نقش عالمان و صاحبان کتاب این امت نیز مورد تاکید قرار گرفته است.

واژه “نَبْذْ” به معنای دور افکندن از سر بی اعتنایی و کم اهمیت دانستن است[1]

– در آیه دیگر همین سوره از پیمان همگانی مبنی بر آموزه های پیامبران بنی اسرائیل و نقض این عهد و پیمان توسط اکثریت سخن رفته است.

• ﴿وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لاَ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْنًا وَأَقِيمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّكَاةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلاَّ قَلِيلًا مِّنكُمْ وَأَنتُم مِّعْرِضُونَ﴾  (بقره/ ۸۳)
  و (به یاد آورید) زمانی را که از بنی اسرائیل پیمان گرفتیم که جز خداوند یگانه را پرستش نکنید؛ و به پدر و مادر و نزدیکان و یتیمان و بینوایان نیکی کنید؛ و به مردم نیک بگویید؛ نماز را برپا دارید؛ و زکات بدهید. سپس (با اینکه پیمان بسته بودید) همه شما -جز عده کمی- سرپیچی کردید؛ و (از وفای به پیمان خود) روی‌گردان شدید.

– آیه دیگر به تمرد و نقض عهد بنی اسرائیل از دستورات حضرت موسی، اشاره دارد که منجر به گوساله پرستی آنان شد.

• ﴿واذ اخذنا میثاقکم ورفعنا فوقکم الطور خذوا ما ءاتینـکم بقوة واسمعوا قالوا سمعنا وعصینا واشربوا فی قلوبهم العجل بکفرهم قل بئسما یامرکم به‌ایمانکم ان کنتم مؤمنین﴾ (بقره/ ۹۳)
  و (به یاد آورید) زمانی را که از شما پیمان گرفتیم و کوه طور را بالای سر شما برافراشتیم (و گفتیم:) «این دستوراتی را که به شما داده‌ایم محکم بگیرید، و درست بشنوید! » آنها گفتند: «شنیدیم ولی مخالفت کردیم.» و دلهای آنها، بر اثر کفرشان، با محبت گوساله آمیخته شد. بگو: «ایمان شما، چه فرمان بدی به شما می‌دهد، اگر ایمان دارید!»

با وجود این همه آیات فراوان در پیمان شکنی و عهدشکنی بنی اسرائیل (به عنوان یک نمونه از امم گذشته) و تنها با استفاده از قرآن، چگونه باید ادعای شبهه­گر را در اتفاق نیافتادن این موضوع در طول تاریخ پذیرفت؟

—————————————————————————————————

[1] – از دیگر کاربردهای این واژه در قرآن در این آیه است: کلّا لیُنبَذَنّ فی الحُطمة-یعنی گنهکاران در روز قیامت از روی بی اعتنایی به آتش خوار کننده دوزخ افکنده می شوند.)