پاسخ شبهه:

از نظر شیعیان عصمت مورد نظر در  این آیه به دو صورت بیان می شود:

الف- آنچه که واضح و مشخص است و با توجه به سیاق آیه و اینکه خداوند متعال اطاعت اولی الامر را پس از اطاعت خود و پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) بدون هیچ قید و شرطی آورده است، و هرگاه خداوند به اطاعت بی قید و شرط از کسی فرمان دهد آن فرد معصوم خواهد بود، چون در صورت غیر معصوم بودن اگر به گناه امر کند اجتماع نقیضین لازم می‌آید؛ یعنی هم باید از او اطاعت شود و هم اطاعت نشود، که این امر محال و ناشدنی است.

نکته: ممکن است مخالف بگوید هر چند در این آیه، اطاعت از «اولی الامر» به صورت مطلق واجب شده، اما عقل و وحی اطاعت از کسی را که به معصیت خداوند دستور می‌دهد بر نمی تابد، پس بر این اساس اطلاق آیه مقید می‌گردد. یعنی اطاعت از اولی الامر در غیر معصیت خداوند واجب است، بنابراین آیه بر عصمت اولی الامر دلالت نمی‌کند.

در جواب این اشکال می گوییم:  اقتضای حکمت و لطف خداوند آنست که هرگاه مطلبی از اهمیت ویژه ای برخوردار باشد مکلفان را نسبت به آن توجه و تذکر دهد. آنچنان که اطاعت از خدا و پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم)به حکم عقل واجب است. ولی بازهم  به خاطر اهمیت بسیار مسئله، آیات متعدد، بر آن اشاره کرده است، یا در مورد احسان به پدر و مادر که از مستقلات عقلی است نخست مؤمنان را به آن توصیه می‌کند، ولی یادآور می‌شود که اگر پدر و مادر، انسان را به شرک دعوت کنند نباید از آنان اطاعت کرد.[1]

می بینیم با این‌که دایره اطاعت از پدر و مادر محدود به فرزندان است، نه کل جامعه اسلامی، و از طرفی معصیتی که فرض شده، شرک به خداوند است که از بزرگ ‌ترین گناهان بوده و تردیدی در زشتی آن وجود ندارد، اما بازهم خداوند درباره آن به مسلمین هشدار داده است. حال اگر در «اولی الأمر» نیز احتمال خطا وجود داشت به طریق اولی چنین هشدار و تنبیهی لازم بـود.  پس به دلیل نبودن چنین تذکری مشخص می گردد کـه حکم الهی بـه اطاعت از «اولی الأمر» واقعـاً مطلق است و اطلاق آن جـز با عصمت « اولی الامر » قابل توجیه نیست.

ب- همچنین در این آیه «اولی الأمر» بدون تکرار فعل «أطیعوا» بر رسول عطف شده است، و از آن‌جا که اطاعت از رسول به خاطر معصوم بودنش‌ به‌طور مطلق واجب است اطاعت از «اولی الأمر» نیز همانند آن مطلق خواهد بود و این امر نشان دهنده معصوم بودن «اولی الأمر» می‌باشد.

—————————————————————————————————

[1] – (عنکبوت/8)